Cymwysterau Cymru yn cyhoeddi'r canlyniadau terfynol a ddyfarnwyd yn haf 2020 ar gyfer cymwysterau TGAU, UG a Safon Uwch yng Nghymru

Dydd Llun 12 Hyd 2020

Heddiw rydym wedi cyhoeddi dadansoddiad o'r canlyniadau terfynol a ddyfarnwyd yn haf 2020 ar gyfer cymwysterau TGAU, UG a Safon Uwch yng Nghymru. Mae'r adroddiad hwn yn darparu dadansoddiad o newidiadau yng nghanlyniadau ar lefel canolfannau, awdurdodau lleol a chonsortia rhanbarthol yn 2020 mewn cymhariaeth â'r newidiadau a welwyd yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Mae canlyniadau yn 2020 yn cael eu cymharu â graddau asesu'r canolfannau (GACau) a'r graddau safonedig a ddyfarnwyd yn wreiddiol. Mae cymharu newidiadau mewn canlyniadau o flwyddyn i flwyddyn yn ein galluogi i ystyried a oedd y newidiadau a welwyd yn nodweddiadol ai peidio.

Rydym wedi cynhyrchu'r adroddiad hwn mewn ymateb i gais am ragor o wybodaeth gan y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg[1] ac i ddarparu tystiolaeth bellach ar gyfer yr Adolygiad Annibynnol a gomisiynwyd gan Lywodraeth Cymru. Mae'r adroddiad yn adeiladu ar y dadansoddiad cynharach a gyflwynwyd yn ein trosolwg o ganlyniadau'r haf hwn; cyhoeddwyd y fersiwn ddiweddaraf gennym ar 4 Medi[2]. Datganiad ystadegau swyddogol yw'r cyhoeddiad hwn.

Prif ganfyddiadau

Ar lefel genedlaethol roedd y canlyniadau a gyhoeddwyd yr haf hwn gryn dipyn yn uwch na'r canlyniadau yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Mae'r dadansoddiad yn dangos mai ychydig iawn o ganolfannau a welodd ostyngiadau yn y canlyniadau yn 2020. Mae hyn yn wahanol i ganlyniadau mewn blynyddoedd eraill, lle mae nifer y canolfannau sy'n cael canlyniadau uwch na'r flwyddyn flaenorol fel arfer tua'r un fath â nifer y canolfannau sy'n cael canlyniadau is.

Ceir tystiolaeth hefyd o gynnydd anghyson mewn canlyniadau ar draws canolfannau a phynciau eleni. Gwelodd nifer fach o ganolfannau a nifer fach o bynciau gynnydd sylweddol uwch nag a welwyd mewn blynyddoedd blaenorol. Mewn rhai achosion, roedd y cynnydd yn y canlyniadau yn fawr iawn ac yn annodweddiadol.

Cyn cyhoeddi canlyniadau yn seiliedig ar raddau asesu canolfannau, roedd y canlyniadau'n fod yn rhai wedi eu safoni gan ddefnyddio dulliau ystadegol. Mae'r ystadegau swyddogol yn dangos, pe bai'r canlyniadau safonedig wedi'u dyfarnu, y byddai'r newidiadau a welwyd ar lefel canolfannau wedi bod yn debyg i flynyddoedd blaenorol gyda rhai canolfannau'n gweld cynnydd mewn canlyniadau ac eraill yn gweld gostyngiadau. Byddai'r canlyniadau safonedig wedi bod ychydig yn uwch yn gyffredinol na'r blynyddoedd diwethaf.

Mae'r gwahaniaeth sylweddol yng nghanlyniadau terfynol 2020 o'i gymharu â blynyddoedd blaenorol a'r amrywiad yng nghanlyniadau 2020, ar lefel canolfan ac ar lefel pwnc, yn awgrymu bod safonau wedi'u cymhwyso'n anghyson yn 2020. Mae'r dadansoddiad hwn o amrywiadau mewn canlyniadau ar lefel canolfan yn awgrymu bod rhywfaint o annhegwch yn y ffordd y dyfarnwyd graddau eleni y byddem am eu hosgoi yn y dyfodol.

Nid yw'r canfyddiadau hyn yn cwestiynu'r ymroddiad a'r proffesiynoldeb a ddangoswyd gan staff addysgu wrth wneud penderfyniadau anodd mewn amgylchiadau anodd ac annisgwyl yr haf hwn. Mae'n cyfeirio at yr heriau cynhenid sy'n gysylltiedig â sicrhau cysondeb ar draws y system yn seiliedig ar setiau gwahanol o benderfyniadau a wneir mewn canolfannau heb unrhyw bwynt cyfeirio allanol. Mae hyn yn amlygu'r angen i ni wneud mwy eleni i gefnogi canolfannau fel y gallwn, gyda'n gilydd, fod yn hyderus y bydd dyfarniadau yn 2021 yn fwy cyson ac yn decach i bob dysgwr ar draws y system.

Edrych ymlaen

Fel rheoleiddiwr cymwysterau, un o'n prif bryderon yw bod y canlyniadau'n deg a bod cymwysterau'n rhoi cyfle cyfartal i bob dysgwr ddangos ei wybodaeth, ei sgiliau a'i ddealltwriaeth. Rydym yn ceisio sicrhau bod cymwysterau a reoleiddir yn darparu hygrededd a chludadwyedd - gan amddiffyn dysgwyr a rhoi hyder i ddefnyddwyr y cymwysterau hyn.  Credwn fod angen i'r graddau a ddyfarnwyd yn 2021 ddangos canlyniad mwy cyson a theg i ysgolion a dysgwyr.

O ystyried y cyd-destun presennol o darfu sylweddol ar ysgolion a cholegau a achosir gan yr argyfwng iechyd cyhoeddus, rydym yn ystyried gwahanol fathau o asesu ar gyfer 2021.  Rydym yn gweithio gyda rhanddeiliaid i nodi'r ffordd orau ymlaen i ddysgwyr yng Nghymru ac i roi eglurder i ysgolion a cholegau yn y cyfnod heriol hwn.

Mae'r Gweinidog wedi ysgrifennu atom yn gofyn am gyngor ar opsiynau ar gyfer 2021. Byddwn yn darparu, ac yn cyhoeddi, cyngor i'r Gweinidog cyn bo hir. Bydd ein cyngor, argymhellion yr adolygiad annibynnol, barn rhanddeiliaid yn helpu’r Gweinidog i benderfynu ar y dull cyffredinol o ymdrin â'r trefniadau asesu ar gyfer 2021 ddiwedd y mis. Yn dilyn penderfyniad y Gweinidog, byddwn yn gweithio'n agos gydag ysgolion a cholegau, athrawon, cyrff dyfarnu ac eraill i sicrhau bod y dull cytûn yn cael ei roi ar waith cyn gynted ac mor ddidrafferth â phosibl. 

Rhagor o Wybodaeth Gefndirol

Ym mis Mawrth 2020, caeodd y Gweinidog Addysg ysgolion a cholegau, a chanslwyd arholiadau. Roedd yn ofynnol i ysgolion a cholegau gyflwyno data asesu canolfannau (gradd asesu canolfan a threfn restrol) ar gyfer pob dysgwr ym mhob pwnc cymhwyster. Roedd y rhain yn destun proses safoni a ddatblygwyd gan CBAC ac a gymeradwywyd gan Cymwysterau Cymru. Datblygwyd y broses safoni hon gyda'r nod o sicrhau mwy o gysondeb mewn canlyniadau.

Ar 17 Awst, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru[3] y byddai graddau asesu canolfannau yn cael eu dyfarnu i ddysgwyr ar gyfer cymwysterau TGAU, UG, Safon Uwch a Thystysgrif Her Sgiliau Bagloriaeth Cymru yn haf 2020.

Ar 4 Medi gwnaethom gyhoeddi trosolwg o ganlyniadau dros dro diwygiedig ar gyfer Safon Uwch, UG, TGAU a'r Dystysgrif Her Sgiliau yng Nghymru. Amcangyfrifon oedd yr ystadegau hyn, yn seiliedig ar y data diweddaraf a oedd ar gael i ni.

Roedd canlyniadau terfynol yr haf hwn yn seiliedig ar raddau asesu canolfannau ac eithrio’r canlynol:

  • Os oedd graddau Safon Uwch ac UG safonedig a ddyfarnwyd eisoes i ddysgwyr yn uwch na graddau asesu’r ganolfan, derbyniodd y dysgwr y radd uchaf.
  • Ar gyfer Safon Uwch, os oedd gradd UG dysgwr yn uwch na gradd asesu’r ganolfan neu'r radd Safon Uwch safonedig, derbyniodd y dysgwr yr un radd â’r UG.
  • Os oedd y graddau TGAU safonedig yn uwch na graddau asesu’r canolfannau, derbyniodd y dysgwr y radd uchaf.

[1]https://business.senedd.wales/documents/s104064/Letter%20from%20the%20Chair%20of%20the%20Children,%20Young%20People%20and%20Education%20Committee%20to%20the%20Welsh%20Government%20.pdf

[2] https://qualificationswales.org/media/6484/gq-summer-overview-revised-4-september-cym.pdf

[3] https://gov.wales/statement-minister-education-kirsty-williams