Canllawiau i ymgeiswyr preifat

Yr haf hwn, mae dau lwybr i ymgeiswyr preifat gael eu hasesu ar gyfer cymwysterau. Rydym yn esbonio’n fanylach yn ein dogfen ganllaw.

Os nad ydych chi eisoes wedi’ch cofrestru ar gyfer cymwysterau gan ysgol neu goleg (‘canolfan’), gallwch fynd at ganolfan yn uniongyrchol.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi rhestr o ganolfannau sy’n gallu cofrestru ymgeiswyr preifat.

Gallwch lawrlwytho’r rhestr hon yma.

Sut ydw i'n gwybod os ydw i'n ymgeisydd preifat?

Rdydych chi’n ymgeisydd preifat os nad ydych yn astudio mewn ysgol neu goleg ac nad ydych wedi’ch cofrestru ar gyfer cymwysterau gan ysgol neu goleg. Er enghraifft:     

  • Rydych chi’n ddysgwr o oedran ysgol sydd yn cael eich addysgu gartref gan eich rhieni neu ofalwyr, neu diwtoriaid preifat .
  • Rydych chi’n oedolyn sy'n astudio'n annibynnol.   
  • Rydych chi’n astudio gyda darparwr dysgu o bell nad yw'n cynnig opsiwn i gofrestru ar gyfer arholiadau.  
  • Rydych chi’n astudio mewn ysgol neu goleg, ond rydych chi hefyd yn astudio pwnc ychwanegol nad yw'n cael ei gynnig yn eich ysgol neu goleg, er enghraifft iaith fel Lladin neu Rwseg.  

Fel ymgeisydd preifat, beth sydd angen i mi ei wneud i gofrestru am asesiadau ar gyfer cymwysterau a gynigir gan CBAC?

Bydd gan bob ymgeisydd preifat fynediad i raddau cymwysterau cymeradwy ar gyfer Cymru’n unig yr haf hwn.  

Ar gyfer TGAU, UG a Safon Uwch ar gyfer Cymru yn unig, a Thystysgrif Her Sgiliau a gynigir gan CBAC, bydd angen i ysgol, coleg neu ganolfan addysgol gofrestredig arall gytuno i'ch cofrestru ar gyfer eich cymhwyster. Bydd rhai pobl eisoes yn adnabod ysgol neu goleg, ni fydd rhai eraill. Mae trefniadau ychydig yn wahanol ar gyfer y ddwy sefyllfa hyn: 

  • Os ydych eisoes yn adnabod ysgol neu goleg yna dylech barhau yn ôl y bwriad. 
  • Os nad ydych yn adnabod ysgol neu goleg, bydd angen i chi ddod o hyd i ganolfan gynhaliol o restr gymeradwy a gyhoeddir gan Lywodraeth Cymru.   

Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn ein dogfen ganllaw.

Beth ddylwn i ei wneud os oes gen i berthynas gydag ysgol neu goleg yn barod?

Os ydych chi eisoes yn adnabod ysgol neu goleg a’ch bod eisoes wedi'ch cofrestru ar gyfer cymhwyster fel ymgeisydd preifat a bod eich canolfan wreiddiol wedi cadarnhau ei bod yn dal yn barod i barhau â'ch asesiad, yna gall hynny barhau yn ôl y bwriad. Ni ddylech newid canolfannau.  

Beth ddylwn i ei wneud os NAD ydw i wedi sefydlu perthynas gydag ysgol neu goleg yn barod?

Os nad ydych yn gwybod am ysgol neu goleg, byddwch yn gallu dod o hyd i un a fydd yn cofrestru ymgeiswyr preifat yn eich rhanbarth chi o Gymru ar restr a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru. Byddwch yn gallu mynd at y canolfannau cynnal hyn yn uniongyrchol ac yna byddan nhw’n eich cofrestru ar gyfer eich cymhwyster gyda CBAC. 

Pryd yw'r hwyraf y gallaf gofrestru ar gyfer fy nghymhwyster?

Os nad ydych wedi'ch cofrestru eto, yna gall canolfan eich cofrestru ar gyfer cymhwyster gyda CBAC hyd at 26 Ebrill 2021.  

Ar ôl y dyddiad hwn, ni fydd cofrestriadau’n cael eu derbyn, yn gyffredinol. Fodd bynnag, os oes gennych berthynas â chanolfan yn barod efallai y cewch eich derbyn yn ôl ei ddisgresiwn os oes digon o amser i'ch asesiadau gael eu cwblhau.  Bydd ffi mynediad hwyr am wneud hyn.  

Sut byddaf yn cael fy asesu?

Eleni, bydd asesu’n digwydd drwy Radd(au) a Bennir gan y Ganolfan. Os oes gennych berthynas â chanolfan yn barod, yna cynhyrchir eich Gradd(au) a Bennir gan Ganolfan  yn yr un modd ag ar gyfer dysgwyr sy'n mynychu'r ysgol neu'r coleg.   

Os nad oes gennych berthynas â chanolfan eto, unwaith y byddwch wedi dod o hyd i un sydd wedi cytuno i’ch cofrestru, byddwch yn mynd i safle'r ysgol neu'r coleg i gwblhau rhai o'r asesiadau gofynnol a chyflwyno portffolio o waith (a allai gynnwys gwaith sydd eisoes wedi'i gwblhau).   Bydd arholwyr CBAC yn marcio eich gwaith, gan ddilyn yr un canllawiau a ddefnyddir gan ysgolion a cholegau, i gynhyrchu eich gradd.  

Beth os ydw i'n gwneud cymhwyster a gynigir gan gorff dyfarnu gwahanol, hynny yw, nid CBAC?

Mae trefniadau ar wahân ar waith ar gyfer dysgwyr sy'n sefyll arholiadau TGAU, UG a Safon Uwch a gynigir gan AQA, OCR, Pearson a CBAC Eduqas. Mae Ofqual a’r Adran Addysg yn Lloegr wedi cytuno ar y dulliau i'w defnyddio. 

Mae'r Cyd-gyngor Cymwysterau (JCQ) wedi cyhoeddi Canllawiau Interim ar gyfer Canolfannau Ymgeiswyr Preifat sydd eisiau ymgeisio am y cymwysterau hyn ar ei wefan ynghyd â rhestr o ganolfannau a fydd yn gwneud ceisiadau ar gyfer ymgeiswyr preifat. 

Mae'r rhan fwyaf o'r canolfannau hyn yn Lloegr. Efallai y bydd rhai canolfannau yng Nghymru hefyd yn barod i gofrestru ymgeiswyr preifat ar gyfer y cymwysterau hyn a dylech gysylltu â'ch canolfan(au) agosaf yn uniongyrchol am hyn. 

Bydd ymgeiswyr preifat hefyd yn gallu gofyn i sefydliadau penodol, megis darparwyr dysgu o bell, wneud ceisiadau ar eu cyfer a chynnal y gwaith asesu angenrheidiol ar eu gwaith.  

Enghraifft o sefydliad o'r fath yw Tutors and Exams, sy'n gallu cofrestru ymgeiswyr preifat a'u hasesu mewn ffordd sy'n bodloni gofynion y corff dyfarnu perthnasol. Mae yna ddarparwyr dysgu o bell eraill hefyd ar y rhestr o ganolfannau ar wefan JCQ.   

Bydd ymgeiswyr preifat yng Nghymru sy'n cymryd cymwysterau cyffredinol heb eu cymeradwyo yn gallu derbyn cefnogaeth trwy grant yr Adran Addysg yn Lloegr- ar yr amod nad oes canolfan yng Nghymru i'w cymryd ac nad ydyn nhw'n derbyn unrhyw gymorth ariannol arall tuag at eu cymwysterau. Mae mwy o wybodaeth am  ar gael yma.

Dim ond cyfnod cyfyngedig sydd ar ôl i'r sefydliadau hyn dderbyn ceisiadau gan fod angen iddynt roi prosesau ar waith i'w galluogi i'ch asesu a chynhyrchu gradd. 

Sut alla i apelio yn erbyn fy ngradd os nad ydw i'n fodlon ag ef?

Unwaith y bydd eich gradd dros dro wedi'i rhannu â chi gan eich canolfan, byddwch yn gallu gofyn am adolygiad o'ch gradd, os byddwch yn dewis gwneud hynny. Os ydych ar y llwybr lle mae’r ganolfan yn asesu, bydd hyn yn cael ei wneud gan yr ysgol neu'r coleg. Os ydych ar y llwybr lle mae’r ganolfan yn cynnal, bydd hyn yn cael ei wneud gan CBAC. Mae rhagor o wybodaeth am y broses apelio ar ein gwefan.  

Sut ydw i'n cael fy nghanlyniadau?

Bydd eich canolfan yn rhannu eich canlyniadau dros dro gyda chi. Bydd eich canlyniadau'n cael eu rhyddhau i chi gan eich canolfan ar Ddiwrnod y Canlyniadau. Diwrnod y Canlyniadau yw dydd Mawrth 10 Awst 2021 ar gyfer UG/ Safon Uwch a dydd Iau 12 Awst 2021 ar gyfer TGAU. 

Beth mae Cymwysterau Cymru yn ei wneud?

Os nad ydych wedi clywed amdanom o'r blaen, mae Cymwysterau Cymru yn sicrhau bod cymwysterau a'r system gymwysterau yn diwallu anghenion dysgwyr yng Nghymru yn effeithiol. Mae hyn yn cynnwys sicrhau bod cyrff dyfarnu, fel CBAC, yn creu arholiadau ac asesiadau mewn ffordd briodol ac i safon uchel.  

Beth fydd yn digwydd os bydd sefyllfa iechyd y cyhoedd yn newid?

Bydd Cymwysterau Cymru, Llywodraeth Cymru, CBAC ac awdurdodau lleol yn parhau i weithio gyda'i gilydd i sicrhau eich bod yn cael gwybod os bydd trefniadau asesu'n newid.   

Ble alla i fynd am gymorth a gwybodaeth bellach?

Ceir rhagor o wybodaeth i ymgeiswyr preifat yn ein Canllawiau i ganolfannau sy'n cofrestru ymgeiswyr preifat. Mae gwybodaeth fanylach hefyd yn ein Trefniadau amgen ar gyfer asesu yn haf 2021, yn ogystal â gwybodaeth i ddysgwyr ar wefan Cymwysterau Cymru yn ogystal ag ar wefan Llywodraeth Cymru.