Amseroedd anodd i bob un ohonom

I unrhyw un sy'n gweithio ym myd addysg yng Nghymru, mae'r wythnos diwethaf wedi gorfodi penderfyniadau digynsail na fyddai unrhyw un wedi gallu eu dychmygu.

  Gan Philip Blaker, Prif Weithredwr, Cymwysterau Cymru  

Mae cau ysgolion a chanslo arholiadau yn fesur eithafol i ddiogelu iechyd y cyhoedd. Er mai dyna'r penderfyniad cywir yn ddi-os, rydym yn gwybod pa mor anodd yw hi i ddysgwyr a gweithwyr proffesiynol sydd wedi gweithio tuag at yr arholiadau hynny - a hefyd i'r anwyliaid sy'n eu cefnogi.  

Fel rheoleiddiwr, ein gwaith ni yn awr yw dod o hyd i'r ffordd decaf ymlaen, gan ganolbwyntio ar wneud y peth iawn i Gymru. Ar adeg sydd eisoes yn bryderus, mae pobl am gael atebion ac mae hynny'n ddealladwy. Mae gennym rai atebion yn barod, a rhai nad oes gennym eto - ond fe fydd.  

Gyda chau ysgolion, canolbwyntiwyd yn gyntaf ar gymwysterau TGAU a Safon Uwch a gymerir ym Mlwyddyn 11 a Blwyddyn 13. Roedd hyn oherwydd y nifer fawr o ddysgwyr a oedd yn dilyn y cymwysterau mynediad hyn ledled y wlad. I'r rhai sy'n astudio ar gyfer cymwysterau nad ydynt wedi'u cynnwys yn y penawdau diweddar - er enghraifft, BTEC, cymwysterau cyffredinol cymhwysol ac UG - mae'r aros am eglurder yn siŵr o deimlo'n rhwystredig.  

Nid oes gennym yr holl atebion eto, ond yr ydym yn gweithio’n ddi-baid i ddod o hyd iddynt, a byddwn yn dod o hyd iddynt cyn gynted ag y gallwn.  

Rydym hefyd mewn deialog barhaus â sefydliadau allweddol, sy'n dibynnu ar gymwysterau i wneud penderfyniadau. Er enghraifft, rydym yn siarad ag UCAS, i wneud yn siŵr y bydd ein dulliau yn gwneud synnwyr i broses ddethol prifysgolion. Y flaenoriaeth yw cael graddau i bawb sydd eu hangen yn 2020, o ran cymwysterau cyffredinol a galwedigaethol, er mwyn helpu pobl i gamu ymlaen mewn bywyd. 

Mae gwneud pethau'n iawn yn bwysig. Mae’r rhan fwyaf o gymwysterau galwedigaethol yn cael eu cynnig ledled y DU, felly rydym yn gweithio gyda chyd-reoleiddwyr, byrddau arholi a llywodraethau ledled y DU i sicrhau cysondeb.  

Mae angen ystyried safon UG yn ofalus hefyd, yn ogystal â chofrestriadau cynnar Blwyddyn 10. Rydym yn cydnabod bod angen eglurder ynghylch yr hyn sy'n mynd i ddigwydd i ddysgwyr a gofrestrwyd ar gyfer yr asesiadau hyn. 

Yn wahanol i gymwysterau galwedigaethol, sy'n rhai ar gyfer y DU gyfan yn bennaf, mae cymwysterau TGAU, UG a Safon Uwch wedi'u cynllunio ar gyfer Cymru, sydd hefyd yn golygu y gall ein hatebion gorau fod yn wahanol i Loegr.

Felly, nid yw'r ffordd ymlaen ar draws amrywiaeth Cymru o gymwysterau yn golygu 'un ateb i bawb', oherwydd ni all hynny fod.  

Yr enwadur cyffredin ar draws yr holl gymwysterau yw'r egwyddor o degwch ar draws carfan 2020 o ddysgwyr.  

Byddwn yn parhau i weithio'n agos gyda'r holl bobl gywir, er mwyn cael yr atebion mor gyflym ag y gallwn. Wrth i ni weithio drwy bob agwedd ar yr atebion hynny, rydym yn anelu at gynnig diweddariad dyddiol ar ein hyb coronafeirws ar ein gwefan. Bydd rhai dyddiau pan nad oes gennym ddiweddariad, a byddwn yn dweud hynny.  

Rydym hefyd yn sefydlu ardal i bobl ofyn cwestiynau i ni ac rydym yn paratoi tudalan Cwestiynau Cyffredin ar ein gwefan, a byddwn yn eu diweddaru pan fydd gennym fwy o eglurder. 

Diolch i bob gweithiwr proffesiynol ym maes addysg am ein helpu ni i wneud cynnydd ar yr adegau mwyaf anodd yma. Diolch i ddysgwyr sy'n aros am atebion. Rydym yn gwerthfawrogi eich cefnogaeth a'ch amynedd. 

Cyhoeddwyd 23 Mawrth 2020